علائم دیسک کمر چیست؟ علائم دیسک کمر در جوانان و سالمندان

درد کمر را می‌توانیم رایج‌ترین علت مراجعه به متخصصان ارتوپدی و ستون فقرات در جوامع امروزی بدانیم. کمردردهایی که به علت سبک زندگی مدرن، حتی در سنین جوانی هم دیده می‌شوند و علت‌های مختلفی دارند. این علل شامل یک گرفتگی ساده تا بیرون زدگی دیسک کمر می‌شوند.

بی‌توجهی کردن به دردهای کمر کار عاقلانه‌ای نیست، چون اگر ریشه‌اش از دیسک کمرتان باشد، به مرور زمان باعث تشدید درد و آسیب عصبی می‌شود. در ادامه می‌خواهیم تمامی علائم دیسک کمر را بررسی کنیم تا تصویر واضح‌تری از این مشکل داشته باشید.

دیسک کمر چیست؟

دیسک کمر زمانی اتفاق می‌افتد که بخش نرم و ژله‌ای مرکز دیسک بین مهره‌های ستون فقرات (نوکلئوس پالپوزوس) از طریق یک پارگی یا ضعف در لایه خارجی سخت دیسک (آنولوس فیبروزوس) بیرون بزند.

این بیرون‌زدگی می‌تواند ریشه‌های عصبی یا نخاع را تحت فشار قرار دهد و با گذشت زمان باعث بی‌حسی و ضعف عضلانی شود. به این عارضه دیسک بیرون‌زده، دیسک لغزنده و دیسک پاره‌شده هم می‌گویند که شدت علائم آن در هر شخص متفاوت است.

علائم کلی دیسک کمر

علائم دیسک کمر می‌توانند تدریجی یا ناگهانی شروع شوند و شدتشان هم به میزان فشار روی عصب بستگی دارد. در بسیاری از افراد، علائم شروع دیسک کمر شامل درد مبهم در پایین کمر و احساس خشکی هنگام بیدار شدن از خواب است که در ایستادن‌های طولانی‌مدت هم می‌تواند آزاردهنده شود.

در مراحل پیشرفته‌تر، علائم به سمت اندام‌های دیگر منتشر پیدا می‌کند و در دست و پا هم می‌توان نشانه‌هایی احساس کرد.

علائم شایع دیسک کمر را می‌توانیم در لیست زیر خلاصه کنیم.

• درد موضعی یا منتشرشونده در ناحیه کمر
• گزگز، مورمور یا بی‌حسی
• ضعف عضلانی
• احساس سوزش یا شوک الکتریکی در مسیر عصب

علائم دیسک در ناحیه کمر (فتق دیسک کمری)

فتق دیسک کمری شایع‌ترین نوع دیسک ستون فقرات است. در این نوع، معمولاً مهره‌های پایینی کمر درگیر می‌شوند و درد از ناحیه پایین کمر شروع می‌شود. این درد اغلب با حرکاتی مثل سرفه، عطسه، خندیدن یا بلند کردن اجسام تشدید می‌شود و ممکن است به باسن و پاها هم انتشار پیدا کند. خیلی از بیماران این وضعیت را با عنوان علائم در رفتن دیسک کمر توصیف می‌کنند، چون درد ناگهانی و ناتوان‌کننده است.

در زنان باردار نیز به دلیل افزایش وزن، تغییر مرکز ثقل بدن و فشار بیشتر روی ستون فقرات، ممکن است علائم دیسک کمر در بارداری تشدید شود. به همین دلیل پیشنهاد می‌شود در دوران بارداری، وضعیت نشستن و خوابیدن اصلاح شود، از بلند کردن اجسام سنگین پرهیز شود و حتماً زیر نظر پزشک یا فیزیوتراپیست، حرکات ایمن و مخصوص این دوره انجام شود.

نکته مهم اینجاست که اگر علائم در دسته علائم دیسک کمر خطرناک قرار بگیرند، موضوع کاملاً جدی می‌شود. بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع، ضعف پیشرونده در پاها، یا بی‌حسی شدید در ناحیه ران و اطراف لگن، از نشانه‌هایی هستند که نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارند و نباید به هیچ وجه به تعویق بیفتند.

تفاوت علائم دیسک کمر در جوانان و سالمندان

در جوانان، دیسک کمر معمولاً به دلیل ضربه‌های ناگهانی و فعالیت‌های شدید ورزشی رخ می‌دهد. علائم این گروه شامل دردهای حاد و ناگهانی است که سریع‌تر بروز می‌کنند. درمان محافظه‌کارانه یعنی استراحت نسبی و فیزیوتراپی برای این موقعیت‌ها معمولاً مؤثر است.

در سالمندان، فرسایش تدریجی دیسک‌ها عامل اصلی ایجاد مشکل است. علائم اغلب آهسته و پیشرونده بوده و ممکن است با ضعف عضلات اطراف ستون فقرات همراه باشد. مطالعات نشان می‌دهد نفوذ چربی در عضلات عمقی کمر با افزایش سن بیشتر شده و می‌تواند شدت درد را افزایش دهد.

علائم بیرون زدگی دیسک کمر چیست؟ جدول کامل

در این قسمت به‌طور کلی علائم دیسک را در شرایط مختلف مرور می‌کنیم.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت تداوم درد بیش از چند هفته و شدیدتر شدن علائم، مخصوصاً وقتی پا تیر می‌کشد، مراجعه به پزشک ضروری است. زمانی که علائم با علائم دیسک کمر سیاتیک همراه باشد، یعنی درد از باسن به ران و ساق پا منتشر شود، بررسی تخصصی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

عوامل خطر دیسک کمر

عوامل متعددی هستند که احتمال ابتلا به دیسک کمر را افزایش می‌دهند، مثل:

1. سن (بیشترین شیوع بین ۳۰ تا ۵۰ سال)
2. جنسیت مرد
3. اضافه‌وزن و چاقی
4. سبک زندگی کم‌تحرک
5. سیگار کشیدن
6. سابقه خانوادگی
7. مشاغل سنگین یا نشستن‌های طولانی‌مدت

علائم دیسک در ناحیه گردن (فتق دیسک گردنی)

اگرچه تمرکز ما در این مطلب دیسک کمر است، اما بد نیست کمی هم درباره علائم دیسک گردنی بدانید. دیسک گردن معمولاً به دلیل فرسایش یا فشار ناگهانی رخ می‌دهد و علائمی مثل درد گردن، درد شانه و انتشار درد به بازو دارد. حتی در بعضی مواقع دیده شده که بی‌حسی یا ضعف در دست‌ها هم ایجاد می‌شود.

تشخیص چگونه انجام می‌شود؟

تشخیص دیسک کمر با معاینه بالینی انجام می‌شود و سپس با تصویربرداری‌هایی مثل MRI برای بررسی محل و شدت درگیری ادامه پیدا می‌کند. برای مثال اگر علائم دیسک کمر در پا مانند درد تیرکشنده داشتید، پزشک احتمالاً پیشنهاد می‌کند از تصویربرداری دقیق استفاده شود.

درمان به‌طور خلاصه

درمان دیسک کمر به‌طور خلاصه شامل مراحل زیر می‌شود.

• استراحت نسبی و محدود کردن حرکات سنگین برای کاهش فشار روی دیسک.
• دارودرمانی با قرص‌های ضدالتهاب، مسکن‌ها و در برخی موارد شل‌کننده‌های عضلانی.
• فیزیوتراپی و تمرین‌درمانی هدفمند با هدف کاهش فشار روی دیسک و بهبود دامنه حرکتی.
• اصلاح سبک زندگی و وضعیت بدنی.
• تزریق‌های موضعی مانند تزریق اپیدورال در مواردی که درد با درمان‌های معمول کنترل نمی‌شود.
• جراحی به‌عنوان آخرین گزینه درمانی مطرح است.

جمع‌بندی

دیسک کمر یک عارضه شایع در ستون فقرات است که علائمش می‌تواند از یک کمردرد خفیف شروع شود و به دردهای شدید عصبی برسد. شناخت تفاوت علائم در سنین مختلف و توجه به نشانه‌های هشداردهنده می‌تواند مسیر درمان را کوتاه‌تر کند. برای درمان هم پزشکان معمولاً روش‌های غیرجراحی را پیشنهاد می‌کنند، برای مثال در افرادی که علائم دیسک کمر مهره 4 و 5 دیده می‌شود، ابتدا درمان محافظه‌کارانه در نظر گرفته می‌شود، با این وجود شرایط بیمار عامل اصلی تعیین‌کننده مسیر درمان است.

برای این که بتوانید خیلی راحت به بهترین متخصصین ارتوپدی، فیزیوتراپی و … دسترسی داشته باشید، ما در سامانه خدمات آنلاین پزشکی کانکطب یک لیست کامل از متخصصین هر شهری جمع‌آوری کرده‌ایم تا بتوانید پزشک مورد نظرتان را انتخاب و با تنها چند کلیک، زمان مراجعه‌تان را مشخص کنید.