تصوری عمومی از سکته قلبی، حالتی ناگهانی و بدون هشدار قبلی است. به همین دلیل سکته قلبی معمولاً ناگهانی به نظر میرسد، اما در بسیاری از موارد، بدن از چند ساعت تا حتی چند روز قبل از وقوع آن، علائم هشداردهندهای نشان میدهد. اما چگونه باید علائم هشدار دهنده سکته قلبی را تشخیص دهیم؟ شناخت علائم سکته قلبی قبل از وقوع میتواند نقش حیاتی در نجات جان فرد داشته باشد. در این مقاله، بهصورت دقیق بررسی میکنیم علائم سکته قلبی چیست، این علائم چقدر طول میکشند و نشانههای هشداردهنده در زنان و مردان چه تفاوتی دارد.
اگر به دنبال پیشگیری و درمان بیماریهای قلبی و عروقی هستید، میتوانید از خدمات متخصصان قلب و عروق در سامانه خدمات پزشکی کانکطب بهرهمند شوید و مشاوره تخصصی دریافت کنید.
A heart attack (myocardial infarction or MI) is a serious medical emergency in which the supply of blood to the heart is suddenly blocked, usually by a blood clot.
ترجمه به فارسی:
سکته قلبی (انفارکتوس میوکارد یا MI) یک وضعیت اورژانسی جدی پزشکی است که در آن جریان خون به قلب بهطور ناگهانی مسدود میشود؛ معمولاً به دلیل وجود لخته خون.
منبع:
علائم سکته قلبی چیست و چگونه بروز میکند؟
علائم سکته قلبی قبل از وقوع میتوانند بسیار متنوع و گسترده باشند. آگاهی از این علائم، اولین و مهمترین گام برای پیشگیری و اقدام بهموقع است. علائم کلاسیک و شایع سکته قلبی عبارتاند از:
- فشار و سنگینی در قفسه سینه
- انتشار درد به نواحی دیگر مانند شانهها، بازوها، کمر، گردن، فک یا شکم
- تنگی نفس
- عرق سرد، تهوع و سرگیجه
یکی از خطرناکترین انواع این عارضه، علائم سکته قلبی خاموش است که بدون درد شدید یا نشانههای واضح رخ میدهد و بیشتر در بیماران دیابت شایع است. این نوع سکته، آسیب خود را به قلب وارد میکند؛ اما فرد ممکن است تا مدتها از آن بیخبر بماند.
علائم سکته قلبی قبل از وقوع که نباید نادیده بگیرید!
علائم سکته قلبی قبل از وقوع ممکن است بهصورت درد خفیف قفسه سینه، خستگی غیرعادی، تنگی نفس یا احساس اضطراب بروز کند. این علائم معمولاً گذرا هستند، اما تکرار آنها میتواند نشانه هشدار جدی برای وقوع حمله قلبی باشد.
بسیاری از افراد علائم قبل از سکته قلبی را با مشکلات گوارشی یا استرس اشتباه میگیرند. در حالیکه این نشانهها، بهویژه اگر سابقه بیماری قلبی وجود داشته باشد، نیازمند بررسی فوری هستند.
دلیل سکته قلبی در زنان جوان چیست؟
برخلاف تصور رایج، سکته قلبی فقط مختص سالمندان نیست. در زنان جوان، عواملی مانند استرس مزمن، مصرف سیگار، اختلالات هورمونی، فشار خون بالا و سبک زندگی کمتحرک میتواند خطر سکته قلبی را افزایش دهد. به همین دلیل، علائم سکته قلبی در زنان جوان اغلب خفیفتر و غیرمعمولتر است.
چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند؟
علائم و نشانههای سکته قلبی در مردان و زنان، به صورت عمومی یکسان است؛ اما یکسری تفاوتها را نیز نباید نادیده گرفت. علائم اولیه حمله قلبی در زنان اغلب غیرمعمولتر و ظریفتر از مردان است. به همین دلیل، تشخیص دیرهنگام در آنها شایعتر است. علائم سکته قلبی خفیف در زنان و حتی علائم سکته قلبی در زنان جوان میتواند شامل موارد زیر باشند:
- خستگی مفرط
- اختلالات خواب و اضطراب ناگهانی
- سوءهاضمه یا دردی شبیه به سوزش سر دل
- درد در ناحیه کمر، بین دو کتف
- تنگی نفس و سرگیجه
این نشانهها به راحتی با استرس یا مشکلات گوارشی اشتباه گرفته میشوند و تشخیص به موقع آنها ضروری میباشد. اگرچه علائم سکته قلبی خفیف در مردان بیشتر به همان درد رایج قفسه سینه نزدیک است؛ اما ممکن است شدت کمتری داشته باشد.
در مورد علائم قبل از سکته قلبی در جوانان نیز باید گفت که عواملی مانند استرس شدید، مصرف مواد مخدر و سابقه خانوادگی میتوانند ریسک بروز آن را افزایش دهند و علائم آن تفاوتی با بزرگسالان ندارد.
در جدول زیر، تفاوت شیوع برخی علائم کلیدی بین زنان و مردان مقایسه شده است:
| علائم کلیدی سکته قلبی | در زنان | در مردان |
|---|---|---|
| درد قفسه سینه | خفیفتر یا گاهی بدون درد | شدید و شایع |
| تنگی نفس | بسیار رایج، حتی بدون درد | معمولاً همراه با درد |
| خستگی مفرط یا ضعف شدید | شایع، حتی روزها قبل از حمله | کمتر شایع و همزمان با حمله |
| درد در پشت، گردن یا فک | رایجتر، بهویژه در زنان مسنتر | نادرتر و کوتاهمدت |
| تهوع، سوءهاضمه یا احساس سوزش سر دل | شایع و قابل اشتباه با مشکلات گوارشی | کمتر شایع |
| عرق سرد و اضطراب ناگهانی | نسبتاً رایج، همراه با احساس سنگینی یا تپش قلب | شایع، بهویژه هنگام فعالیت شدید |
| اختلال خواب و بیقراری | گاهی پیش از حمله | نادر و گذرا |
| نشانههای کلی قبل از حمله | ظریفتر و دیرتر تشخیص داده میشود | واضحتر و سریعتر بروز میکند |
علائم سکته قلبی چقدر طول میکشد؟
درد لحظهای که سریعاً از بین میرود، معمولاً نشانه سکته نیست. مدت زمان علائم سکته قلبی در افراد مختلف متفاوت است، اما معمولاً بین 15 دقیقه تا بیش از ۳۰ دقیقه ادامه دارد و با استراحت بهبود نمییابند. اگر درد قفسه سینه بیش از ۵ دقیقه طول بکشد یا با استراحت کاهش نیابد، باید فوراً اقدام پزشکی انجام شود.
علائم سکته قلبی در خواب نیز میتواند فرد را با تنگی نفس شدید، درد قفسه سینه یا تعریق از خواب بیدار کند. خر و پف شدید و آپنه خواب (وقفه تنفسی در خواب) از ریسک فاکتورهای مهم آن هستند.
اما پس از یک رویداد قلبی چه اتفاقی میافتد؟ علائم بعد از سکته قلبی خفیف یا علائم رد كردن سكته قلبي میتواند شامل خستگی، تپش قلب، اضطراب و افسردگی باشند.
تمایز علائم سکته قلبی و مغزی
در عمده موارد، علائم سکته قلبی و مغزی با هم اشتباه گرفته میشوند؛ زیرا هر دو به دلیل اختلال در خونرسانی رخ میدهند. تفاوت علائم سکته قلبی و مغزی را میتوان به صورت زیر از هم تفکیک کرد:
سکته قلبی: تمرکز علائم بر قفسه سینه، تنگی نفس و دردهای انتشاری در بالاتنه است.
سکته مغزی: علائم آن عصبی بوده و شامل فلج یا بیحسی ناگهانی صورت و اعضای بدن (معمولاً یک طرف)، اختلال در تکلم و سردرد وحشتناک و ناگهانی است.
چگونه از حمله قلبی پیشگیری کنیم؟
برای پیشگیری از حمله قلبی، ایجاد تغییرات اصولی در سبک زندگی و عادات روزانه نقشی حیاتی ایفا میکنند. اساس این پیشگیری بر سه پایه استوار است:
- تغذیه سالم
- فعالیت بدنی منظم
- مدیریت استرس
رژیم غذایی باید سرشار از میوهها، سبزیجات، غلات کامل و چربیهای سالم مانند روغن زیتون باشد و در عین حال، مصرف نمک، شکر و چربیهای اشباع شده در آن به حداقل برسد. در کنار تغذیه مناسب، فعالیت بدنی با شدت متوسط در هفته، مانند پیادهروی سریع، برای تقویت عضله قلب ضروری است.
علاوه بر این عادات روزانه، حذف عوامل و ریسکهای اصلی، گامهای تکمیلی و ضروری در حفظ سلامت هستند. کنترل منظم فاکتورهای خطر مانند فشار خون، قند خون و کلسترول از اهمیت بالایی برخوردار است. علاوه بر اینها، ترک کامل سیگار و الکل به عنوان اصلیترین عوامل مشکلات قلبی، یکی از مؤثرترین اقدامات پیشگیرانه محسوب میشود. ارتباط مستمر با پزشک مجرب و انجام چکاپهای دورهای را نیز نباید نادیده بگیرید تا تصویری دقیق از وضعیت سلامت خود داشته باشید
چه زمانی علائم سکته قلبی نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، حتی اگر شدت آنها خفیف باشد، باید فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا به نزدیکترین مرکز درمانی مراجعه کنید:
- درد، فشار یا سوزش قفسه سینه که بیش از ۵ دقیقه ادامه دارد یا با استراحت کاهش نمییابد
- تنگی نفس ناگهانی یا احساس خفگی
- درد منتشرشونده به بازوها، گردن، فک یا پشت
- تعریق سرد، تهوع یا استفراغ بدون دلیل مشخص
- سرگیجه شدید، ضعف ناگهانی یا احساس غش
تأخیر در مراجعه به اورژانس در زمان بروز علائم سکته قلبی میتواند منجر به آسیب جدی به عضله قلب یا حتی مرگ شود. تشخیص و درمان سریع، نقش تعیینکنندهای در نجات جان بیمار دارد.
جدول تشخیص علائم سکته قلبی و میزان فوریت مراجعه
| علامت | توضیح کوتاه | میزان خطر | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| درد یا فشار قفسه سینه | احساس سنگینی، فشار یا سوزش در وسط قفسه سینه | بسیار بالا | تماس فوری با اورژانس |
| تنگی نفس | مشکل در نفس کشیدن بدون فعالیت شدید | بالا | مراجعه فوری به مرکز درمانی |
| درد منتشرشونده | درد در بازو، گردن، فک یا پشت | بالا | بررسی اورژانسی |
| تعریق سرد | تعریق ناگهانی بدون دلیل مشخص | متوسط تا بالا | مراجعه سریع به پزشک |
| تهوع یا استفراغ | بیشتر در زنان دیده میشود | متوسط | در صورت تداوم، مراجعه فوری |
| خستگی غیرعادی | احساس ضعف شدید بدون فعالیت خاص | متوسط | بررسی پزشکی |
| سرگیجه یا غش | احساس سبکی سر یا از دست دادن تعادل | بالا | اقدام اورژانسی |
| درد خفیف و گذرا | درد کوتاهمدت که خودبهخود برطرف میشود | متوسط | نادیده نگیرید، بررسی شود |
جمعبندی
به طور کلی، هر نوع علائم و درد پایدار و غیرطبیعی را نباید نادیده بگیرید و آنها را بیاهمیت تلقی نکنید؛ زیرا اقدام به موقع و سریع، میتواند حفظ سلامت قلب شما را تضمین کند. برای پیدا کردن بهترین پزشک متخصص قلب و عروق در کمترین زمان ممکن، به آرشیو متخصصان کانکطب سر بزنید.
سوالات متداول علائم سکته قلبی
آیا سکته قلبی همیشه با درد شدید قفسه سینه همراه است؟
خیر. سکته قلبی همیشه با درد شدید قفسه سینه همراه نیست و در برخی افراد، بهویژه زنان و سالمندان، ممکن است با تنگی نفس، خستگی یا تهوع بروز کند.
چند ساعت قبل از سکته قلبی علائم ظاهر میشود؟
علائم سکته قلبی میتواند از چند ساعت تا چند روز قبل از وقوع حمله قلبی ظاهر شود و شدت آن در افراد مختلف متفاوت است.
علائم سکته قلبی در زنان با مردان چه تفاوتی دارد؟
مردان معمولاً درد قفسه سینه را تجربه میکنند، اما در زنان علائمی مانند تهوع، تنگی نفس، درد پشت یا فک و خستگی شدید شایعتر است.
علائم رد کردن سکته قلبی چیست؟
علائم رد کردن سکته قلبی شامل درد خفیف قفسه سینه، تنگی نفس کوتاهمدت یا خستگی غیرعادی است که موقتاً برطرف شده اما نیاز به بررسی پزشکی دارد.
در صورت مشاهده علائم سکته قلبی چه کاری باید انجام داد؟
در صورت مشاهده علائم سکته قلبی، باید فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا به نزدیکترین مرکز درمانی مراجعه کنید و از تأخیر یا خوددرمانی پرهیز کنید.
