بیماریهای نادر اغلب با هالهای از ابهام و پرسشهای بیپاسخ همراه هستند. بیماری بهجت، یکی از این موارد است که در آن، اختلال التهابی مزمن وجود دارد و مفاصل، رگها و سیستم عصبی را نیز درگیر میکند. اما بیماری بهجت چه بیماری است؟ این بیماری نخستین بار توسط دکتر خلوصی بهجت، پزشک متخصص پوست اهل ترکیه توصیف شد و یک واسکولیت (التهاب رگ) سیستمیک است که با تریاد کلاسیک آفتهای دهانی، زخمهای تناسلی و التهاب چشم شناخته میشود.
این اختلال در واقع نوعی بیماری خودایمنی بهجت محسوب میشود که در آن سیستم دفاعی بدن، به اشتباه به دیواره رگهای خونی در سراسر بدن حمله کرده و باعث تخریب بافتی میشود. با توجه به ماهیت التهابی آن، بسیاری از متخصصان آن را در زیرمجموعه بیماریهای مفصلی قرار داده و با عنوان بیماری روماتیسم بهجت نیز از آن یاد میکنند.
بیماری بهجت از کجا میآید؟
یکی از بزرگترین دغدغههای مراجعین به مراکز درمانی، ترس از واگیردار بودن این عارضه است. باید با قاطعیت گفت که راه های انتقال بیماری بهجت از طریق تماس پوستی، جنسی یا تنفسی وجود ندارد؛ چرا که این یک بیماری عفونی نیست. اگرچه علت دقیق بهجت هنوز به طور کامل مشخص نیست؛ اما دانشمندان بر این باورند که ترکیبی از عوامل ژنتیکی (به ویژه ژن HLA-B51) و عوامل محیطی باعث تحریک سیستم ایمنی میشوند. در واقع، بدن فرد نسبت به یک محرک خارجی (مانند یک باکتری ساده) واکنشی بیش از حد نشان داده و این التهاب در رگها باقی میماند.
علائم بیماری بهجت چیست؟
بیماری بهجت و درد مفاصل، ارتباط تنگاتگی با یکدیگر دارند و درد در قسمتهای مختلف، یکی از شایعترین شکایات بیماران است که معمولاً مفاصل بزرگ مانند زانو و مچ پا را درگیر کرده و باعث تورم و خشکی میشود. اما علاوه بر مفاصل، زمانی که التهاب به سیستم عصبی مرکزی نفوذ کند، با وضعیت پیچیدهتری به نام بیماری نورو بهجت روبرو هستیم که میتواند باعث سردرد، اختلال در تعادل و حتی سکتههای مغزی در سنین پایین شود.
علائم بیماری بهجت در زنان ممکن است با ضایعات پوستی شبیه به اریتم نودوزوم (گرههای قرمز و دردناک روی ساق پا) و درگیریهای چشمی شدیدتر ظاهر شود.
همچنین، نباید از یاد برد که این اختلال سن و سال نمیشناسد؛ بیماری بهجت در کودکان نادرتر است، اما میتواند با تبهای بیدلیل و زخمهای دهانی مکرر خود را نشان دهد که نیازمند دقت بالای پزشک روماتولوژیست برای تشخیص افتراقی است.
بیماری بهجت و شرایط بعد از ازدواج
بسیاری از مبتلایان با این پرسش مواجه هستند که آیا زندگی عادی برای آنها ممکن است؟ بیماری بهجت و ازدواج موضوعی است که نیاز به شفافیت و بررسی بیشتری دارد. این بیماری مانعی برای ازدواج نیست؛ اما صداقت و آگاهی شریک زندگی از دورههای عود و فروکش بیماری بسیار حیاتی است. در مورد تشکیل خانواده نیز، بیماری بهجت و بارداری نیاز به مدیریت دقیق پزشکی دارد.
اکثر زنان مبتلا میتوانند بارداری موفقی داشته باشند، اما به دلیل نیاز به کنترل التهاب، برخی داروها باید پیش از اقدام به بارداری تحت نظر متخصص تغییر یابند تا سلامت جنین تضمین شود. پلتفرم کانکطب در اینجا نقش مهمی ایفا میکند تا بیماران بتوانند سریعتر به متخصصانی دسترسی پیدا کنند که در مدیریت همزمان بارداری و بیماریهای خودایمنی تبحر دارند.
آیا بیماری بهجت خطرناک است؟
خطرناک بودن یا نبودن بیماری بهجت، بستگی به این دارد که کدام ارگانها درگیر شده باشند. اگر التهاب در رگهای بزرگ منجر به آنوریسم (بیرون زدگی دیواره رگ) یا لخته شدن خون در ریهها شود، خطر جدی وجود دارد. اگرچه مرگ بر اثر بیماری بهجت در صورت تشخیص زودهنگام و کنترل دقیق بسیار نادر است، اما نادیده گرفتن علائم چشمی و عروقی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد.
رویکردهای درمانی بیماری بهجت
در حال حاضر، علم پزشکی هنوز به درمان قطعی بیماری بهجت به معنای ریشه کنی کامل دست نیافته است؛ اما با استفاده از داروهای سرکوب کننده ایمنی و درمانهای بیولوژیک جدید، میتوان بیماری را در وضعیت خاموشی یا رِمیسیون قرار داد. استراتژیهای درمانی معمولاً شامل دو بخش اصلی هستند که عبارتاند از:
- کنترل علائم موضعی: استفاده از دهانشویههای کورتونی و پمادهای مخصوص برای بهبود سریعتر آفتها و زخمها
- درمانهای سیستمیک: بهرهگیری از داروهایی نظیر کلشیسین، کورتیکواستروئیدها و در موارد شدیدتر، مهارکنندههای TNF برای جلوگیری از حملات چشمی و عصبی
سخن پایانی
بیماری سندرم بهجت یک مسیر طولانی است که نیاز به صبر و همکاری نزدیک بیمار با تیم درمان دارد. با مدیریت صحیح، اکثر بیماران طول عمر طبیعی داشته و میتوانند به فعالیتهای اجتماعی و شغلی خود ادامه دهند. نکته مهم در مسیر درمان، شناخت دقیق علائم و عدم اهمال در پیگیریهای دورهای است. بیماری بهجت، پیچیدگیهای خاصی دارد؛ اما با دانش امروز، دیگر عدم درمان معنا ندارد. پلتفرم آنلاین کانکطب، دسترسی شما را به بهترین متخصصان این حوزه فراهم کرده است که همین امر در تسخیل روند درمان به شما کمک میکند.
