مغز انسان از لوبهای مختلف تشکیل شده است که تشکیل دهنده شخصیت، رفتار و درک او از زندگی هستند. شاید در ابتدا با این سوالات مواجه شوید که لوب های مغز چیست؟ مغز چند لوب دارد؟ و وظایف هر کدام از این لوبها چیست؟ به طور کلی، مغز انسان از 4 لوب تشکیل شده است که وظایف، عملکرد و تاثیر هر کدام از آنها در شخصیت و رفتار انسانها متفاوت خواهد بود. چند لوب مغزی در هر نیمکره داریم؟ هر نیمکره راست و چپ مغز، شامل 4 لوب مختلف است. در ادامه به بررسی دقیق هر 4 لوب و وظایف آنها میپردازیم.
Your cerebral cortex is involved in many high-level functions, such as reasoning, emotion, thought, memory, language and consciousness. Each lobe of your brain is associated with different functions.
ترجمه به فارسی:
قشر مخ (Cerebral Cortex) در طیف گستردهای از کارکردهای عالی قشری (Higher Cortical Functions) نقش اساسی دارد؛ از جمله استدلال، پردازش هیجانی، تفکر انتزاعی، حافظه، زبان و سطح آگاهی. هر یک از لوبهای مغزی با عملکردهای عصبی-شناختی اختصاصی مرتبط بوده و در حوزههای عملکردی متمایزی سازماندهی شدهاند.
منبع: my.clevelandclinic.org
لوب های مغز
در تعریف عمومی، به هر قسمت کوچکی از هر عضو از بدن، لوب گفته میشود. بنابراین، لوب مغز، به بخش کوچکی از مغز اشاره دارد. همان طور که اشاره کردیم، تعداد لوب های مغز 4 عدد هستند و شامل موارد زیر میشوند:
- لوب پیشانی (Frontal Lobe)
- لوب آهیانه (Parietal Lobe)
- لوب پس سری (Occipital Lobe)
- لوب گیجگاهی (Temporal Lobe)
در ادامه به معرفی هر کدام از انواع لوب های مغز میپردازیم.
1.لوب پیشانی
لوب پیشانی را با شخصیت و تفکر شناختی یک فرد مرتبط میدانند. این لوب را تکامل یافتهترین و بزرگترین لوب مغز به حساب میآورند که خود از دو بخش مختلف قدامی و خلفی تشکیل شده است. بخش قدامی مسئول کارکردهای شناختی میباشد و بخش خلفی نیز مسئول بخش حرکتی بدن است. شعور، تفکر، منطق و توانایی حل مشکلات، از وظایف لوب پیشانی هستند. در واقع، این لوب نقش یک رهبر را به عهده دارد و آسیب به آن باعث بروز یکسری مشکلات مانند اختلال در تکلم، کاهش میل جنسی، مشکل در حواس و بویایی میشود.
2.لوب آهیانه
لوب آهیانه در پشت لوب پیشانی قرار دارد و پردازشگر حس لامسه میباشد. بنابراین، تشخیص حس گرما، سرما، درد، فشار و تمایز اجسام مختلفی که در ارتباط با بدن هستند، به عهده این لوب خواهد بود. علاوه بر اینها، لوب آهیانه در تشخیص و تحلیل مسائل شناختی، گفتاری، ادراک دیداری و مسائل مرتبط با اینها، نقش دارد.
با توجه به این که وظایف لوب های مغز مختلف بوده و هر کدام تاثیر خاصی بر فعالیتهای بیولوژیکی بدن دارند، آسیب به نواحی مختلف مغز نیز با بروز مشکلات خاصی همراه است. به طور مثال، آسیب لوب آهیانه، باعث عدم توانایی در حل مسائل ریاضی، از دست دادن توانایی خواندن و نوشتن و عدم کنترل گفتار میشود. در این شرایط، فقط آسیب دیده، توانایی حل و مدیریت کارهای جزئی و ساده را از دست خواهد داد.
3.لوب پس سری
با توجه به اسم این لوب، میتوان متوجه شد که محل آن در بخش عقبی جمجمه میباشد و کوچکترین لوب مغز است. اصلیترین وظیفه لوب پس سری، حواس بینایی بوده و با استفاده از آن، میتوانیم دریابیم که چه چیزی میبینیم، اشیاء مختلف را از هم تفکیک کنیم و رنگهای مختلف را نیز تشخیص دهیم. توانایی درک فضاها، مکانها، موضعیتهای مختلف و به طور کلی، ادراک مربوط با چیزهایی که میبینیم، همگی مربوط به لوب پس سری هستند. احتمال آسیب دیدگی این لوب به دلیل قرارگیری آن در عقب سر، پایین است؛ اما در صورت آسیب دیدگی، اختلالات ادراکی و بینایی را برای فرد به همراه خواهد داشت.
4.لوب گیجگاهی
لوب گیجگاهی نقش پردازشگر حافظه و اطلاعات حسی ما را ایفا میکند. حواس شنیداری، درک صداها و پردازش آنها، توسط لوب گیجگاهی تحلیل و بررسی میشود. اولین دادههای ورودی به مغز را همین لوب پردازش میکند و به همین دلیل، از آن، به عنوان یکی از مهمترین لوب های مغز یاد میشود. آسیب به لوب گیجگاهی باعث اختلال در حافظه صوتی و تصویری شخص میشود. در صورت چنین آسیبی، یادآوری کلمات، شناخت واژهها و یادگیری مطالب جدید برای فرد آسیب دیده دشوار خواهد شد.
درک وظایف لوب های مغز
آشنایی با وظایف لوب های مغز و تاثیر آنها بر ادراک و رفتار انسان، به ما کمک میکند که در صورت بروز آسیبهای مختلف، اقدامات بهترین انجام دهیم.
به طور مثال، با آسیب دیدن لوب گیجگاهی و اختلال در حواس شنیداری، میتوانیم در هنگام مراجعه به پزشک، اطلاعات دقیقتری ارائه دهیم.
از طرفی، شناخت این لوبها، به ما کمک میکند تا تفاوتهای فردی مختلف را درک کنیم.
سخن پایانی
با مقایسه اندازه لوب های مغز و عملکرد آنها، به این نتیجه میرسیم که تمام ادراک شناختی، حواس و خصوصیات رفتاری، شخصیتی و گفتاری ما، در گرو عملکرد این لوبها میباشد. هر نوع آسیبی، میتواند زمینه ساز مشکلاتی در حواس و ادارک شناختی ما داشته باشد؛ بنابراین، مراجعه به موقع و تعامل با پزشک متخصص، در این موارد ضروری خواهد بود. سامانه خدمات پزشکی کانکطب، ابزاری ساده و کاربردی برای دستیابی شما به بهترین متخصصین در حوزههای مختلف است که امکان رزرو نوبت و صرفه جویی در زمان، هزینه و انرژی را فراهم آورده است.
