صرع در کودکان از چه سنی شروع میشود؟ دلایل و علائم صرع در کودکان

وقتی کودک دلبندتان ناگهان بی‌حرکت خیره می‌شود یا دست و پایش بی‌اختیار تکان می‌خورد، دنیای والدین در یک چشم به ‌هم زدن تیره می‌شود. صرع در کودکان یکی از چالش ‌برانگیزترین بیماری‌های مغز و اعصاب است که با وجود شیوع نسبتاً بالا، هنوز در هاله‌ای از ابهام و نگرانی برای خانواده‌ها قرار دارد. بر اساس آخرین آمارهای جهانی، سالانه بیش از ۱.۲ میلیون کودک در سراسر جهان به صرع مبتلا می‌شوند. اما صرع در کودکان از چه سنی شروع میشود و چه نشانه‌هایی دارد؟

صرع در کودکان از چه سنی شروع میشود؟

صرع می‌تواند در هر نقطه‌ای از مسیر رشد کودک ظاهر شود، اما آمارها دو قله مشخص را نشان می‌دهند. بیشترین میزان بروز در سال اول زندگی رخ می‌دهد که سیستم عصبی نوزاد نابالغ و آسیب‌پذیر است. قله دوم شیوع در بازه سنی ۵ تا ۹ سالگی مشاهده می‌شود.

انواع صرع در کودکان الگوهای سنی متفاوتی دارند. سندرم وست (تشنج نوزادی) معمولاً در ماه‌های اولیه زندگی، سندرم لنوکس-گاستو در سال‌های پیش ‌دبستانی و صرع خوش‌خیم دوران کودکی بیشتر در سال‌های مدرسه بروز می‌کند. تشخیص زودهنگام در این پنجره‌های سنی، نقشی تعیین ‌کننده در آینده کودک دارد.

علت ایجاد صرع در کودکان

علت ایجاد صرع در کودکان مانند پازلی پیچیده است. حدود ۵۲ درصد موارد با فناوری‌های فعلی علت ناشناخته دارند. اما در سایر موارد، پزشکان ریشه مشکل را پیدا می‌کنند. به طور کلی، علت ایجاد این عارضه، در دو مورد دسته بندی می‌شود:

• علل ساختاری (حدود ۲۹ درصد): ناهنجاری‌های مادرزادی مغز، کم‌اکسیژنی هنگام تولد، ضربه به سر یا تومورهای مغزی.
• علل ژنتیکی و متابولیک (حدود ۲۳ درصد): پیشرفت علم ژنتیک امروز امکان تشخیص بسیاری از سندرم‌های صرعی را فراهم کرده است.

عفونت‌های مغزی مانند مننژیت، بیماری‌های خودایمنی و اختلالات متابولیک مادرزادی از دیگر علل هستند.

علائم صرع در کودکان کدامند؟

علائم صرع در کودکان طیف وسیعی دارد. برخلاف تصور عمومی که صرع را هم‌ارز تشنج‌های شدید می‌دانند، بسیاری از علائم صرع خفیف در کودکان نادیده گرفته می‌شوند. در جدول زیر،رایج‌ترین علائم آورده شده است.

در نوزادان، تشخیص صرع بسیار ظریف‌تر است. نوزاد ممکن است فقط با مک زدن لب‌ها، پلک زدن یا قطع تنفس مواجه شود. والدین گاه این حرکات را با رفلاکس معده اشتباه می‌گیرند.

تشخیص صرع در کودکان

این تشخیص، صرفاً با مشاهده یک تشنج قطعی نمی‌شود. تشخیص قطعی زمانی است که کودک حداقل دو تشنج غیرتب‌دار با فاصله بیش از ۲۴ ساعت داشته باشد.

مهم‌ترین ابزار تشخیصی، نوار مغز (EEG) است که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت می‌کند. نوار مغز باید هم در بیداری و هم در خواب انجام شود. تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI) برای یافتن ضایعات ساختاری مغز ضروری است. گاهی آزمایش‌های متابولیک و ژنتیک نیز انجام می‌شود. اگر شما هم جزو افرادی هستید که برای یافتن متخصص مجرب با چالش روبرو هستید، می‌توانید از پلتفرم کانکطب استفاده کنید. با استفاده از این پلتفرم، دسترسی به متخصصان مغز و اعصاب کودکان برای پیگیری این مسیر تشخیصی هموار خواهد شد.

داروی صرع در کودکان و اصول درمان

با مصرف منظم داروها، تشنج در حدود ۸۰ درصد کودکان قابل کنترل است. انتخاب دارو به نوع صرع، سن کودک و عوارض جانبی بستگی دارد. امروزه بیش از ۲۰ نوع داروی ضدتشنج برای کودکان در دسترس است.

نکته حائز اهمیت این که هرگز نباید دارو را ناگهانی قطع کرد. عوارض قطع قرص می‌تواند تشنج‌های مکرر و طوفانی ایجاد کند. قطع دارو فقط با نظر پزشک و به تدریج انجام می‌شود.

آیا بیماری صرع در کودکان قابل درمان است؟

مطالعات نشان می‌دهند که بیش از ۸۱ درصد کودکان مبتلا به صرع، حداقل دو سال بدون تشنج می‌شوند و ۶۳ درصد بهبودی پایدار را تجربه می‌کنند. حدود یک ‌سوم کودکان تا پنج سال پس از تشخیص، بدون دارو و تشنج زندگی می‌کنند. با این حال، حدود ۲۸ درصد ممکن است به صرع مقاوم به درمان دچار شوند که نیازمند روش‌های پیشرفته‌تر مانند رژیم کتوژنیک یا جراحی است.

پیش ‌آگهی صرع به سن شروع، علت زمینه‌ای و پاسخ به درمان بستگی دارد. صرع‌های خوش‌خیم دوران کودکی معمولاً با افزایش سن محو می‌شوند. به طور کلی، می‌توان گفت که صرع در کودکان در صورت مدیریت درست، قابل درمان و پیشگیری است. مراجعه به موقع، تشخیص دقیق و پیگیری منظم، آینده این کودکان را روشن می‌کند.