درمان ناباروری با روش لقاح آزمایشگاهی ایویاف یکی از روشهای رایج کمکباروری است که برای درمان مشکلات باروری در بسیاری از زوجها مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش، تخمک و اسپرم در شرایط کنترلشده آزمایشگاهی با یکدیگر ترکیب میشوند تا لقاح انجام شده و جنین تشکیل شود؛ سپس جنین حاصل به رحم منتقل میشود. در این مقاله از سایت خدمات آنلاین پزشکی کانکطب، قصد داریم مراحل انجام ایویاف، هزینه عمل ivf و پوشش بیمهای این روش درمانی را بررسی کنیم.
موفقیت IVF به عوامل مختلفی مانند سن، علت ناباروری و کیفیت تخمک و اسپرم وابسته است. به همین دلیل، نتیجه درمان در افراد مختلف یکسان نیست و ارزیابی شرایط هر زوج اهمیت زیادی دارد.
آشنایی با مراحل انجام آی وی اف گام به گام
ایویاف میتواند در شرایط مختلف ناباروری، بهویژه در مواردی مانند اختلال تخمکگذاری، انسداد لولههای رحمی یا برخی مشکلات مربوط به باروری مردان مورد استفاده قرار بگیرد. روش ایویاف شامل چند مرحله بههمپیوسته است که از تحریک تخمدانها آغاز میشود و با انتقال جنین به رحم ادامه پیدا میکند.
- تحریک تخمدان: با استفاده از داروهای هورمونی، تخمدانها تحریک میشوند تا چند تخمک تولید کنند.
- برداشت تخمک: پس از رسیدن فولیکولها بهاندازه مناسب، تخمکها با استفاده از سوزن ظریف و تحت هدایت سونوگرافی از تخمدان خارج و به آزمایشگاه منتقل میشوند.
- تهیه اسپرم: نمونه اسپرم معمولاً همزمان با برداشت تخمک تهیه و در آزمایشگاه از نظر تعداد، حرکت و کیفیت بررسی میشود.
- لقاح و تشکیل جنین: تخمک و اسپرم در آزمایشگاه با یکدیگر ترکیب میشوند و جنینهای حاصل برای چند روز در شرایط کنترلشده رشد میکنند.
- بررسی ژنتیکی: در صورت نیاز، ممکن است آزمایش ژنتیکی پیش از لانهگزینی (PGT) برای بررسی برخی مشکلات ژنتیکی یا کروموزومی انجام شود.
- انتقال جنین: جنین با استفاده از یک کاتتر ظریف به رحم منتقل میشود. پس از گذشت مدت مشخصی، آزمایش بارداری برای بررسی نتیجه ایویاف انجام خواهد شد.
اما فرآیند کامل آی وی اف (IVF) از شروع تا انتقال چقدر زمان میبرد؟ کل مراحل درمان معمولاً چند هفته طول میکشد، اما مراحل اصلی آن زمان زیادی نمیبرند. برداشت تخمک حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه زمان میبرد و انتقال جنین نیز بدون بیهوشی حدوداً در ۵ یا ۱۰ دقیقه انجام میشود.
شانس موفقیت بارداری با روش IVF بر اساس سن چقدر است؟
موفقیت ایویاف به عوامل مختلفی مانند سن، وزن و BMI، علت ناباروری، کیفیت تخمک و اسپرم، وضعیت سلامت عمومی، سابقه بارداری و تعداد دفعات انجام IVF بستگی دارد. پزشک با بررسی شرایط هر فرد، مناسبترین مسیر درمانی را تعیین میکند. در جدول زیر درصد موفقیت ای وی اف بر اساس سن زنان مشخص شده است.
| سن فرد | درصد موفقیت |
|---|---|
| زیر ۳۵ سال | ۴۰ تا ۵۰ درصد |
| ۳۵ تا ۳۸ سال | ۳۰ تا ۴۰ درصد |
| ۳۸ تا ۴۰ سال | ۲۰ تا ۳۰ درصد |
| بالای ۴۰ سال | ۱۰ تا ۲۰ درصد |
علائم مثبت شدن بارداری بعد از انتقال جنین میتوانند شامل تأخیر در قاعدگی، حساسیت یا تورم سینهها، خستگی، تهوع، تغییر اشتها و گاهی لکهبینی خفیف باشند. بااینحال، این نشانهها قطعی نیستند و ممکن است به دلیل داروهای هورمونی مورد استفاده در روند درمان نیز ایجاد شوند. مطمئنترین راه برای تأیید بارداری، انجام آزمایش خون بتا (hCG) در زمان توصیهشده توسط پزشک است.
برای برخی از خانوادهها این سوال پیش میآید که آیا تعیین جنسیت صددرصدی فرزند با روش IVF و آزمایش ژنتیکی PGD امکانپذیر است؟ پاسخ منفی است زیرا نمیتوان تعیین جنسیت با روش آی وی اف و PGD را بهصورت صددرصد تضمین کرد. در این روش میتوان جنس کروموزومی جنین را پیش از انتقال بررسی کرد، اما موفقیت فرایند به عواملی مانند کیفیت جنین و دقت آزمایش بستگی دارد. همچنین استفاده از PGT برای انتخاب جنسیت جنین، بهویژه با هدف غیرپزشکی، ممکن است در برخی کشورها و مراکز درمانی با محدودیتهای قانونی همراه باشد.
آیا درمان IVF تحت پوشش بیمه قرار دارد؟
بله، بعضی از بیمهها بخشی از هزینههای IVF را پوشش میدهند، اما میزان پرداخت و شرایط استفاده از این پوشش به نوع بیمه و قرارداد شما بستگی دارد. شرایط پرداخت هزینه در بیمههای مختلف متفاوت است؛ بعضی بیمهها قبل از شروع درمان به معرفینامه نیاز دارند و برخی دیگر ابتدا هزینه را از بیمار دریافت میکنند و سپس با ارائه مدارک، بخشی از مبلغ را بازپرداخت میکنند. بهتر است قبل از شروع درمان، درباره شرایط و سقف پوشش بیمه خود سؤال کنید.
بررسی تفاوت ای وی اف (IVF) با ای یو ای (IUI)
IVF و IUI هر دو از روشهای کمکباروری هستند، اما تفاوت اصلی آنها در محل انجام لقاح است. در IUI، اسپرمهای آمادهشده مستقیماً داخل رحم قرار میگیرند و لقاح در بدن و بهصورت طبیعی انجام میشود. اما در ایویاف، تخمک از تخمدان خارج شده و در آزمایشگاه با اسپرم ترکیب میشود؛ سپس جنین تشکیلشده به رحم انتقال پیدا میکند. به همین دلیل، ایویاف فرایند پیچیدهتر و معمولاً پرهزینهتری نسبت به IUI دارد.
البته روش سومی هم برای درمان ناباروری وجود دارد که به آن میکرواینجکشن میگویند اگر برای شما هم این سوال پیشآمده که تفاوت اصلی روش IVF با IUI و میکرواینجکشن (ICSI) در چیست؟ تفاوتهای این سه روش را در جدول زیر مشاهده کنید.
| ویژگی | تلقیح داخل رحمی IUI | لقاح آزمایشگاهی IVF | میکرواینجکشن ICSI |
|---|---|---|---|
| میزان تهاجم | کمتهاجم و معمولاً بدون بیهوشی | تهاجمیتر؛ برداشت تخمک معمولاً با بیحسی یا آرامبخشی انجام میشود | مشابه IVF؛ برداشت تخمک انجام میشود و تزریق اسپرم در آزمایشگاه صورت میگیرد |
| طول دوره درمان | کوتاه؛ معمولاً حدود ۲ هفته در هر چرخه | معمولاً چند هفته، بسته به پروتکل درمان | مشابه IVF |
| نحوه انجام لقاح | لقاح در داخل بدن انجام میشود | تخمک و اسپرم در آزمایشگاه با یکدیگر ترکیب میشوند | یک اسپرم بهطور مستقیم داخل تخمک تزریق میشود |
| میزان موفقیت | به سن، علت ناباروری و شرایط زوج بستگی دارد | به سن، کیفیت تخمک و جنین و سایر عوامل بستگی دارد | به عوامل مشابه IVF وابسته است |
| هزینه | پایینتر | بالاتر | معمولاً بالاتر از IVF |
اگر برای انتخاب روش مناسب درمان ناباروری نیاز به راهنمایی دارید، متخصصان مرکز خدمات پزشکی کانکطب آماده ارائه مشاوره تخصصی بهصورت آنلاین هستند. با دریافت مشاوره میتوانید اطلاعات دقیقتری درباره روند درمان، تفاوت روشهای کمکباروری و نکات مهم مرتبط با شرایط خود به دست آورید و با آگاهی بیشتری مسیر درمان را دنبال کنید.
بعد از انتقال جنین در آی وی اف چه مراقبتها و رژیم غذایی باید رعایت شود؟
رعایت توصیههای پزشک و مراقبت های بعد از انتقال جنین در آی وی اف، برای حفظ سلامت مادر و پیگیری روند بارداری اهمیت زیادی دارد. برخی از مهمترین نکات مراقبتی عبارتاند از:
- مصرف منظم داروها و هورمونهای تجویزشده توسط پزشک
- داشتن استراحت کافی و پرهیز از فعالیتهای سنگین
- نوشیدن مایعات کافی و رعایت یک رژیم غذایی سالم
- خودداری از مصرف الکل و دخانیات
- کاهش استرس و داشتن خواب کافی
- رعایت توصیه پزشک درباره رابطه جنسی و فعالیتهای بدنی
- انجام آزمایش خون و سونوگرافی در زمان تعیینشده برای بررسی نتیجه درمان
سوالات متداول درباره IVF
1. IVF چیست و چگونه انجام میشود؟
IVF روشی کمکباروری است که در آن تخمک و اسپرم در آزمایشگاه لقاح داده میشوند و جنین حاصل به رحم انتقال پیدا میکند.
2. آیا IVF برای همه زوجهای نابارور مناسب است؟
خیر. انتخاب IVF به علت ناباروری، سن، وضعیت تخمک و اسپرم و شرایط پزشکی زوجین بستگی دارد و باید بر اساس ارزیابی متخصص انجام شود.
3. شانس موفقیت IVF چقدر است؟
شانس موفقیت IVF به عواملی مانند سن، کیفیت تخمک و جنین، علت ناباروری و شرایط سلامت فرد بستگی دارد و با افزایش سن معمولاً کاهش پیدا میکند.

